'De tijden zijn veranderd. Nu wij nog'

(Fred Delfgaauw)

De nieuwe aanpak voor regionale samenwerking in de afvalwaterketen komt (te) traag op gang. Dit schrijft de VNG in een brief aan de gemeenten na een rondgang door VNG en Unie van Waterschappen (UvW) bij gemeenteambassadeurs water en medewerkers van de waterschappen afgelopen zomer.

Zelf ben ik zo nu en dan betrokken bij het samenwerkingsproces dat een waterschap met zijn gemeenten doorloopt. Meestal kom ik erbij om nader invulling te geven aan het discussiepunt over efficiënt onderhoud en beheer in rioleringsland. Ook om ideeën over coördineren van investeringen binnen zuiveringskringen te delen. Wat ik dan waarneem is dat het samenwerkingsproces “borrelt en bruist”. Dat geeft veel positieve energie aan alle deelnemers. Vanuit deze ervaringen zou wat mij betreft de berichtgeving van de VNG wel wat optimistischer mogen.

Op andere momenten spreek ik individuele gemeenten. Dat roept dan regelmatig een ander beeld op. Veel regieambtenaren hebben een wat afwachtende houding binnen het samenwerkingsproces. Dit is begrijpelijk want het gaat over hun eigen werk waar zij als regieambtenaar al jaren goed mee bezig zijn. Uiteraard willen ze meepraten en meedenken met het waterschap, maar verder rustig aan. Hier laat een aantal gemeenten een ander gezicht zien. Het doet mij denken aan de “moonwalk” van Michael Jackson. Hij lijkt vooruit te gaan maar het tegendeel is waar.

De VNG en UvW noemen o.a. cultuurverandering als randvoorwaarde voor het behalen van resultaten. Zij willen van een cultuur van normatief gedreven investeringsbeslissingen onder gescheiden verantwoordelijkheden naar een cultuur van het oplossen van vraagstukken op korte en lange termijn onder gezamenlijke verantwoordelijkheid. Daar ben ik het helemaal mee eens. Maar volgens mij is er nog een cultuurverandering nodig.

Bij mij rijst de vraag of er bij al die samenwerkingsprocessen wel voldoende ruimte gegeven wordt aan de innerlijke cultuuromslag van de betrokken regieambtenaren. Hun ervaringen, ideeën en verhalen. Als het hart niet bij het beoogde doel ligt, wordt dat doel wellicht niet gehaald. In dat geval is de berichtgeving van de VNG nog veel te optimistisch. 

Theo